Search

Search Icon

search

header

Εγγραφή στο Newsletter

Εγγραφείτε τώρα για να λαμβάνετε άμεση ενημέρωση!

Ζητήστε τη δική σας προσωποποιημένη ενημέρωση σε ημερήσια, εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση.

ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ 2005
Κατηγορίες κειμένου:
Χώρα αναφοράς: ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Ημερομηνία: 10/05/2006
Έκδοση: Super User
Κείμενο:
Η πΓΔΜ αποτελεί σημαντική αγορά στην οποία ακόμη δεν υπάρχει μεγάλη αγοραστική δύναμη. Οπως ήδη αναφέρθηκε ανωτέρω, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού UNPD (“Socio-Economic Disparities among Municipalities in the FYROM”, Νοέμβριος 2004) οι εισοδηματικές ανισότητες στην πΓΔΜ εντείνονται. Η ανώτερη εισοδηματικά τάξη αποτελεί μικρό ποσοστό του συνόλου των καταναλωτών (με εξαρτήσεις από πολιτικό καθεστώς και μεγάλες επιχειρήσεις), ενώ η μεσαία οικονομικά τάξη υφίσταται επιπτώσεις μετάβασης σε σύστημα αγοράς (φτώχεια, αύξηση ανεργίας, περιφερειακές ανισότητες, εργασιακή αβεβαιότητα, ενίσχυση παραοικονομίας). Σύμφωνα με στοιχεία Στατιστικής Υπηρεσίας πΓΔΜ η ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση είναι €1.205 εκ των οποίων η κατανάλωση για αγορά τροφίμων καταλαμβάνει περίπου το 50% (€506).


Ο μέσος καθαρός μηνιαίος μισθός δεν ξεπερνά τα €204.


Λόγω του μικρού μεγέθους της χώρας, της γειτνίασης με την Ελλάδα, του χαμηλού μεταφορικού κόστους, της υπογραφής προτιμησιακών Συμφωνιών με τις χώρες της πρώην Ο.Δ. της Γιουγκοσλαβίας (μέσος δασμός: 1%) και του φθηνού εργατικού δυναμικού, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες προώθησης των ελληνικών επενδύσεων και εξαγωγών. Η μεταβατική φάση της Οικονομίας της πΓΔΜ παρουσιάζει μεγάλες ευκαιρίες για την αύξηση του μεριδίου της τοπικής αγοράς των ελληνικών επιχειρήσεων.


Ο καλύτερος τρόπος διείσδυσης στην αγορά είναι μέσου αντιπροσώπου ή εισαγωγέα- διανομέα (με δοκιμαστική περίοδο αποκλειστικής αντιιπροσώπευσης ενός έτους) και υπό συνεχή παρακαλούθηση της τοπικής αγοράς εκ μέρους της ελληνικής επιχείρησης σε συνενόηση με τις δύο (2) Τράπεζες ελληνικών συμφερόντων (STOPANSKA BANKA εξαγορασθείσα από την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ και ALPHA BANK). Παράλληλα εκτός από το ενδεχόμενο αποκλειστικής εξαγωγής, πρέπει να εξετάζεται και το ενδεχόμενο συμπαραγωγής προϊόντων στην πΓΔΜ, λόγω εξαιρετικά χαμηλού κόστους παραγωγής και όπως αναφέρθηκε ανωτέρω λόγω σύναψης προτιμησιακών συμφωνιών με χώρες της πρώην Ο.Δ. της Γιουγκοσλαβίας. Οι δυνητικοί εξαγωγείς και επενδυτές στην αγορά της πΓΔΜ πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους ορισμένες ιδιαιτερότητες της οικονομικής ζωής: χρονικές καθυστερήσεις στις ταχυδρομικές παραδόσεις, έλλειψη ρευστότητας των επιχειρήσεων, αργοπορία και καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων κλπ.


Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις για επενδύσεις και εξαγωγές πρέπει να έχουν υπόψιν τους τα εξής:


1. Το πρόβλημα της αποπληρωμής των προϊόντων. Οι Ελληνες επιχειρηματίες, λόγω έλλειψης ρευστότητος των τοπικών επιχειρήσεων και δυσκολίας ανεύρεσης εγγυητικών επιστολών θα πρέπει να βρούν κατάλληλους τρόπους καταβολής των οφειλόμενων ποσών στις οριζόμενες ημερομηνίες. Για τον σκοπό αυτό και με στόχο τον περιορισμό των επιχειρηματικών κινδύνων, πολλές από τις ελληνικές επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει τα δικά τους κανάλια διανομής, μέσω των οποίων εξασφαλίζεται η προκαταβολικώς πληρωμή των προϊόντων τους.


2. Ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτηση ικανού στελέχους από Ελλάδα με ειδική εμπειρία και γνώση της τοπικής αγοράς και νοοτροπίας. Τα στελέχη αυτά μπορούν να αναλάβουν την εκπαίδευση άλλων στελεχών στη πΓΔΜ. Σε περιπτώσεις επενδυτικής παρουσίας με μόνιμη εγκατάσταση στην πΓΔΜ, προτεραιότητα ιδιαίτερης σημασίας αποτελεί η τοποθέτηση Ελληνα διευθύνοντος συμβούλου, με εμπειρία, ειδικές γνώσεις των δομών της αγοράς και κατανόηση της συναλλακτικής και καταναλωτικής εγχώριας νοοτροπίας. Το επίπεδο αμοιβών του επικεφαλής είναι συνήθως ευθυγραμμισμένο και ενδεχομένως υπερβαίνει τις αποδοχές υψηλόμισθων managers της ελληνικής αγοράς εργασίας, διότι το στέλεχος θα αναλάβει τη διάρθρωση της εταιρείας, θα έχει την ευθύνη της πρόσληψης και της επίπονης διαδικασίας εκπαίδευσης του εγχώριου εργατικού δυναμικού και, τέλος, θα είναι επιφορτισμένο με τη γενικότερη χάραξη της στρατηγικής της εταιρείας. Πληροφορίες σχετικά με την εξεύρεση κατάλληλου προσωπικού μπορούν να αναζητηθούν είτε απο το Γραφείο μας, είτε απο εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων (βλ. σχετικό κατάλογο του Γραφείου μας). Αλλά και σε περίπτωση εξαγωγικής δραστηριότητας, είναι προτιμότερη η σύσταση επιχείρησης στη χώρα, με κατάλληλη οργάνωση και να υπάρχουν σε τακτά διαστήματα έλεγχοι αγοράς από την Ελλάδα. Οταν ο έμμισθος άμεσος συνεργάτης του έλληνα επενδυτή (ή σε περίπτωση εξαγωγών, ο εκπρόσωπος του Ελληνα επενδυτή) είναι εγχώριος, πρέπει να είναι πρόσωπο της απολύτου εμπιστοσύνης του. Η εμπειρία έχει δείξει ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες παρατηρούνται λανθασμένες επιλογές έμμισθων συνεργατών, οι οποίοι, μετέρχονται διαφόρων μέσων προς εξυπηρέτηση ίδιων σκοπών, πρακτικές που συνοδεύονται απο φαινόμενα κακοδιαχείρισης, ατασθαλιών και, ενίοτε, υπεξαίρεσης.


3 Πριν από την ανάληψη οποιασδήποτε επενδυτικής ή εξαγωγικής δραστηριότητας θα πρέπει να γίνει προσεκτική διερεύνηση της τοπικής αγοράς, των καναλιών διανομής και των συνεργατών ή αντιπροσώπων. Παράλληλα πριν την υπογραφή των συμβολαίων θα πρέπει να ελέγχεται η φερεγγυότητα της επιχείρησης της πΓΔΜ, για το οποίο δύνανται να δώσουν στοιχειώδεις πληροφορίες, οι Ελληνικές Τράπεζες στην πΓΔΜ, το Oικονομικό Επιμελητήριο, η ειδική ιστοσελίδα της Εφορίας της πΓΔΜ (“Tax Office”), το Γραφείο μας και οι εξειδεικευμένες εταιρείες. Ειδικότερα, στις περιπτώσεις επενδύσεων μακροχρόνιας προοπτικής μέσω διαδικασίας ιδιωτικοποίησης πρώην κρατικών προβληματικών επιχειρήσεων του παλαιού καθεστώτος, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη η εικόνα του θεσμικού επενδυτικού πλαισίου. Πολλές φορές, λόγω των νομοθετικών κενών και κυρίως, λόγω των πρακτικών που ακολουθούνται απο τις δημόσιες υπηρεσίες της πΓΔΜ, δημιουργείται στον εν δυνάμει επενδυτή η εντύπωση ότι η κυβέρνηση επιδιώκει μεν την εισροή ξένου κεφαλαίου, χωρίς τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των επενδυτών ως προς τους τίτλους ιδιοκτησίας κλπ. Εχουν καταγραφεί περιπτώσεις εξαγοράς προβληματικών κρατικών επιχειρήσεων μέσω ιδιωτικοποίησης, κατά τις οποίες διάφοροι πολιτικοί παράγοντες και λοιποί διαμεσολαβούντες αλληλοεπικαλύπτονται με στόχο τη νομή κρατικών ζημιογόνων περιουσιακών στοιχείων. Συνεπώς, πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στο ιστορικό της εταιρείας, στο παθητικό και τις τρέχουσες υποχρεώσεις, στον αριθμό των εργαζομένων, στις ενδεχόμενες αποζημιώσεις τους λόγω επιβεβλημένων απολύσεων, στην κατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων, στους όρους εξαγοράς ή συγχώνευσης, στα ποσοστά συμμετοχής του έλληνα επενδυτή στις προϋποθέσεις αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου, στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και γενικότερα στην προσεκτική μελέτη της κείμενης νομοθεσίας που διέπει την προσέλκυση αλλοδαπών επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν παρεκκλίσεων. Θα πρέπει να δίδεται ιδαίτερη προσοχή στα προηγούμενα χρέη εταιρειών, τα οποία δέν φαίνονται και οι υποχρεώσεις για το απασχολούμενο προσωπικό.


4. Η παραμονή στην πΓΔΜ για προώθηση προϊόντων και επενδύσεων, θα πρέπει να είναι διάρκειας τουλάχιστον 5 εργάσιμων ημερών. Ο Ελληνας επιχειρηματίας πρέπει να έχει συνεχή προσωπική επαφή με τον επιχειρηματικό κόσμο, διότι μόνον η ανταλλαγή επιστολών και διαφημιστικών εντύπων δεν αρκούν. Κατά την επαφή με τις δημόσιες υπηρεσίες της πΓΔΜ, συστήνεται η τήρηση των χρονικών ορίων, χωρίς καθυστερήσεις. Για τον Ελληνα επιχειρηματία θα ήταν επίσης σκόπιμο και επωφελές να συνεργάζεται με τις εγκατεστημένες στην πΓΔΜ ελληνικές Τράπεζες, με το Γραφείο μας και τους εδώ εγκατεστημένους ελληνικούς και φορείς της πΓΔΜ καθώς και το Συμβούλιο Ξένων Επενδυτών (I.C.I., Πρόεδρος κ. Αριστείδης Βλάχος) ώστε να εξασφαλίσει επικοινωνία με αξιόπιστους τοπικούς εταίρους. Οι τραπεζικές πιστωτικές κάρτες (Visa, Mastercard, Eurocard κ.α.) είναι αποδεκτές στα Σκόπια, κυρίως στα μεγάλα πολυκαταστήματα, τα ξενοδοχεία, αλλά ελάχιστα αποδεκτές στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας. Συνεπώς, θα πρέπει να προβλέπει κανείς εκ των προτέρων σε συνάλλαγμα τις δαπάνες διαμονής, διατροφής και μετακίνησης (η μεταφορά μέσα στην πόλη με ταξί κοστίζει (50-100 δηνάρια). Σημειώνεται ότι το δηνάριο πΓΔΜ είναι μετατρέψιμο μόνον στο εσωτερικό της χώρας.


5.Προσωπικές επαφές. Η χρήση των επαγγελματικών γευμάτων έχει ιδιαίτερη σημασία στην πΓΔΜ, όπως ακριβώς και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η μετακίνηση των Ελλήνων επιχειρηματιών γίνεται κυρίως οδικώς. Οι συζητήσεις διεξάγονται στην αγγλική γλώσσα και ενίοτε, στην ελληνική. Η χρήση των επαγγελματικών γευμάτων ως εργαλείο προώθησης της επιχειρηματικής συνεργασίας έχει ιδιαίτερη σημασία στην πΓΔΜ. Οπως τονίσθηκε, η απλή ανταλλαγή επιστολών και διαφημιστικών εντύπων δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσουν την αμεσότητα της προσωπική επαφής και της βιωματικής εμπειρίας. Στις προκαθορισμένες συναντήσεις με δημόσιες υπηρεσίες για διευθέτηση θεμάτων αδειοδότησης, παραλαβής διοικητικών εγγράφων και συλλογής λοιπών πληροφοριών, οι έλληνες συναλλασσόμενοι θα πρέπει τηρούν τα ωράρια χωρίς καθυστερήσεις και υπεροπτική συμπεριφορά.


6.Διαπραγματεύσεις. Δεν θα πρέπει να γίνονται παραχωρήσεις κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων (πλην μερικών εκπτώσεων) και οι θέσεις θα πρέπει να είναι σταθερές απέναντι στους ντόπιους επιχειρηματίες.


7.Κατανόηση εγχώριας νοοτροπίας. Η επιτυχής επιχειρηματική παρουσία στην αγορά της πΓΔΜ απαιτεί την κατανόηση της εγχώριας νοοτροπίας και την οικοδόμηση προσωπικών σχέσεων ισοτιμίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Οι ξένοι αξιόπιστοι επιχειρηματίες είναι καλοδεχούμενοι στην πΓΔΜ, διότι έχει γίνει αντιληπτό στην κοινή γνώμη - και δικαίως - ότι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων στη χώρα δημιουργεί και εξασφαλίζει νέες θέσεις εργασίας.


8.Σχετική σπουδαιότητα έρευνας αγοράς. Οι διάφορες έρευνες αγοράς έχουν σχετική αξία, λόγω του ευμετάβλητου χαρακτήρα τυο θεσμικού πλαισίου και των συνθηκών της αγοράς. Αναμένεται η ίδρυση μεγάλων εμπορικών κέντρων και η λειτουργία πολυκαταστημάτων, τα οποία θα αλλάξουν την δομή και την μορφή των καναλιών διανομής στο μέλλον. Τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία της πΓΔΜ, πρός το παρόν τουλάχιστον, δέν φαίνεται ότι απεικονίζουν την πραγματική εικόνα της αγοράς.


9.Αποφυγή αναφοράς σε «πολιτικώς ευαίσθητα ζητήματα». Κατά την διάρκεια των επιχειρηματικών διαπραγματεύσεων πρέπει να αποφεύγεται η αναφορά σε «πολιτικώς ευαίσθητα ζητήματα». Κατά τη διάρκεια των εμπορικών διαπραγματεύσεων απαιτείται να εκδηλώνεται απο πλευράς του έλληνα εμπορικού επισκέπτη η πρόθεσή του να προσαρμοσθεί στα δεδομένα και τις ιδιαιτερότητες της χώρας. Οι επιχειρηματίες της πΓΔΜ αρέσκονται, γενικότερα, να δίνουν συμβουλές κατά τις συζητήσεις τους με αλλοδαπούς. Η παραμικρή αναφορά σε παρεμφερή ευαίσθητα θέματα, έστω και χάριν αστεϊσμού, διεγείρει τα εθνικά ανακλαστικά και το αίσθημα δυσπιστίας των Σκοπιανών και δεν εξυπηρετεί την θετική έκβαση των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Δεν πρέπει να διαλανθάνει της προσοχής του εν δυνάμει Ελληνα επενδυτή ότι ο τοπικός επιχειρηματίας εμφορείται από ανάμικτα αισθήματα φθόνου, δυσπιστίας αλλά και θαυμασμού για το νότιο γείτονα του, ο οποίος υπήρξε «ιστορικά και πολιτικά καλότυχος» και κατόρθωσε να προοδεύσει υπό συνθήκες ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης. Για το λόγο αυτό, ο Ελληνας θα πρέπει να επιδιώξει να οικοδομήσει μαζί του σχέσεις ισοτιμίας και όχι εξουσιαστικές σχέσεις οικονομικής επικυριαρχίας «του αναπτυγμένου ευρωπαίου αποικιοκράτη προς τον υποτελή πολίτη της πΓΔΜ». Είναι βέβαιο οτι ενδεχόμενη υπεροψία απο πλευράς του έλληνα επενδυτή προς εν δυνάμει Σκοπιανό αντισυμβαλλόμενό του, θα προκαλέσει πιθανόταται συμπλεγματική συμπεριφορά του τελευταίου, με αρνητικές συνέπειες για την επιτυχή έκβαση των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Στις εμπορικές διαπραγματεύσεις Ελλήνων επενδυτών με επιχειρηματικούς κύκλους σλαβομακεδόνων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν το γεγονός της εμφανούς αμοιβαίας καχυποψίας μεταξύ των δύο κυρίων εθνοτήτων της πΓΔΜ, η οποία έφθασε τα όρια της ανοικτής εχθρότητας μετά την πολιτική κρίση του 2001, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας διχοτομημένης πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά κοινωνίας.


10.Διαθέσιμο εγχώριο εισόδημα. Παρά το χαμηλό επίπεδο της αγοραστικής δύναμης (το μέσο καθαρό μηνιαίο εισόδημα δεν ξεπερνά τα €200) και το μικρό μέγεθος της αγοράς, η οικονομία της πΓΔΜ παρουσιάζει πλεονεκτήματα και η χώρα ενδέχεται να αποτελέσει το κέντρο διακίνησης προϊόντων της περιοχής (προτιμησιακές Συμφωνιών της πΓΔΜ με χώρες πρώην Γιουγκοσλαβίας).
exports Gefyres Ypourgeio logo 02highrez ktp 1 dark blue el exports gov