Ημερολόγιο Δράσεων Εξωστρέφειας
Επιχειρηματικοί Οδηγοί σε Διεθνείς Αγορές
Ετήσιες Εκθέσεις
Έρευνες Αγοράς - Κλαδικές Μελέτες
Διεθνείς Εμπορικές ΕκθέσειςΕνημερώσεις ανά θέμα
Εγγραφή στο Newsletter
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ AΡΧΕΙΟΥ
Ενεργειακός τομέας Ισραήλ
| Κατηγορίες κειμένου: | |
|---|---|
| Χώρα αναφοράς: |
ΙΣΡΑΗΛ |
| Ημερομηνία: | 20/05/2026 |
| Έκδοση: | Γραφείο Ο.Ε.Υ. Τελ Αβίβ |
| Κείμενο: | Ισραήλ, την τελευταία δεκαπενταετία, έχει μεταβεί από χρόνια εξάρτηση εισαγωγών ενέργειας σε παραγωγή και εξαγωγή φυσικού αερίου. Παρά την εξόρυξη φ/α από τα υπεράκτια κοιτάσματα, ισραηλινή οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται έντονα σε εισαγόμενο αργό πετρέλαιο και χαρακτηρίζεται από υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ειδικότερα, ως προς ενεργειακό μείγμα Ισραήλ παρατηρούνται τα ακόλουθα: Α. Κοιτάσματα φυσικού αερίου 1. Το Leviathan είναι το μεγαλύτερο και στρατηγικά σημαντικότερο κοιτάσμα φυσικού αερίου, ευρισκόμενο στην ισραηλινή ΑΟΖ, περίπου 130 χλμ. από τις ακτές της Χάιφα. Τέθηκε σε λειτουργία στα τέλη του 2019, με εύρος ενδεχόμενων αποθεμάτων φ/α, υπολογιζόμενο σε περίπου 605 δισ.κ.μ.. Κύριος διαχειριστής του κοιτάσματος είναι η αμερικανική Chevron, ενώ η μετοχική σύνθεση επιμερίζεται σε NewMed Energy (45.3%), την Chevron (39,7%) και την Ratio (15%). Η παραγωγή διευκολύνεται από 4 υποθαλάσσιες δεξαμενές που συνδέονται, μέσω ενός συλλέκτη και δύο αγωγών μήκους 120 χλμ., με μια υπεράκτια εξέδρα, όπου λαμβάνει χώρα όλη η επεξεργασία του φυσικού αερίου. Από την εξέδρα, το φυσικό αέριο διοχετεύεται στην ακτή και από εκεί στο ι/εθνικό δίκτυο, μέσω του οποίου διανέμεται τόσο εγχωρίως, όσο και, κυρίως, εξάγεται προς Αίγυπτο και Ιορδανία. Αναστολή λειτουργίας του κοιτάσματος προκάλεσε ζημίες από απώλεια εσόδων της τάξης των 410 εκ. €. 2. Το Tamar συνέδραμε στην απόκτηση ενεργειακής αυτάρκειας, καλύπτοντας το 70% των ενεργειακών αναγκών του Ισραήλ για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Εν λόγω ενεργειακός ταμιευτήρας βρίσκεται 90 χλμ. δυτικά της Χάιφα. Οι εταίροι της κοινοπραξίας Tamar υπό τη διαχειρίστρια Chevron (25%) είναι η Isramco (28,75%), η Tamar Petroleum (16,75%), η εμιρατινή Mubadala Energy (11%), η Tamar Investment (11%), η Dor Gas (4%) και η Union Energy (3,5%). Στους ανωτέρω προστίθεται και η Κρατική Εταιρεία Πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν (SOCAR), οποία απέκτησε de facto 10% μεριδίου στο ι/κοίτασμα φυσικού αερίου Tamar, μέσω της συμμετοχής της κατά 48,3% στην Union Energy και στην Tamar Petroleum, αγοράζοντας το μετοχικό πακέτο από τον ι/επιχειρηματία Aaron Frenkel. Σημειώνεται δε ότι το κοίτασμα Tamar ήταν το μοναδικό που συνέχισε να λειτουργεί κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών του προσφάτου πολέμου με το Ιράν. 3. Υπεράκτιο κοίτασμα φ/α Karish και το σε απόσταση περίπου 40 χλμ. από αυτό Tanin, βρίσκονται βόρεια του κοιτάσματος Tamar εντός ι/ΑΟΖ. Και τα δύο αυτά πεδία έχουν ως διαχειριστή, από το 2016, την ελληνικών συμφερόντων Energean, με τα αποθέματα φ/α να εκτιμώνται σε περίπου 70 δισ.κ.μ. Το παραγόμενο φ.αέριο προορίζεται για την τροφοδοσία της ταχέως αναπτυσσόμενης εγχώριας ισραηλινής αγοράς. Ήδη το 2024, η ζήτηση φυσικού αερίου στο Ισραήλ ήταν λίγο πάνω από 13 δισ.κ.μ.. με τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ζήτησης φυσικού αερίου να προβλέπεται να αυξηθούν σε περίπου 20 δισ.κ.μ. έως το 2030 και σε περίπου 25 δισ.κ.μ. έως το 2040. Δέον δε επισημανθεί ότι η προσωρινή αναστολή λειτουργίας του κοιτάσματος Karish, λόγω του πολέμου, εκτιμάται ότι προκάλεσε οικονομικές απώλειες της τάξεως των 660 εκατ. Σέκελ (186 εκ.€) για την περίοδο των 40 ημερών. 4. Πέραν των ανωτέρω, Ισραήλ διαθέτει επίσης μικρότερα ή και διασυνοριακά ενεργειακά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένου του κοιτάσματος Αφροδίτη/Ishai, σε οποίο διαχειρίστρια είναι η ισραηλινή New Med Energy. Λοιπά πεδία καθώς και έρευνες σε Katlan δεν έχουν ακόμη ευοδωθεί ώστε να αδειοδοτηθούν και να τεθούν σταδιακά σε παραγωγική λειτουργία. Β. Τομέας ηλεκτρισμού Το σύστημα ηλεκτρισμού του Ισραήλ χαρακτηρίζεται ως «νησιωτικό δίκτυο» (island grid), δηλαδή μη συνδεδεμένο με γειτονικές χώρες και υποχρεωμένο να καλύπτει εσωτερικά τη ζήτηση. Η εγκατεστημένη ισχύς ήταν περίπου 23,7 GW το 2023, με την Israel Electric Corporation (IEC) να καλύπτει το 56% της παραγωγής και ανεξάρτητοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας (IPPs) το υπόλοιπο. Η ζήτηση πέραν των προαναφερθέντων ανωτέρω αυξάνεται ταχύτατα λόγω της δημογραφικής αύξησης, της αφαλάτωσης, και του πλήθους των επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων. Το φυσικό αέριο είναι πλέον το κυρίαρχο καύσιμο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η κατάσταση αυτή δεν αναμένεται να αλλάξει σύντομα. Το Ισραήλ παρήγαγε μόλις 12,5% της ηλεκτρικής του ενέργειας από ΑΠΕ το 2023, πολύ κάτω από τον στόχο 30% έως το 2030. Κατά τη διάρκεια της διακοπής λειτουργίας των κοιτασμάτων φ/α Leviathan και Karish, η ηλεκτροπαραγωγή βασίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου σε άνθρακα και πετρέλαιο τύπου ντίζελ, γεγονός που επιβάρυνε τόσο το ενεργειακό ισοζύγιο όσο και το κόστος ηλεκτρισμού. Ο τομέας ηλεκτρισμού θεωρείται ο κύριος ρυπαίνων. Συγκεκριμένα ο ενεργειακός τομέας αντιπροσωπεύει πάνω από 76% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και η υποκατάσταση άνθρακα με αέριο μειώνει τις εκπομπές CO2 μόνο εν μέρει, καθώς το φ/α παραμένει ορυκτό καύσιμο. Άλλωστε Ισραήλ διαθέτει στρατηγικά αποθέματα σε πετρέλαιο, ενώ συνεχίζει και αδιαλείπτως την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από άνθρακα, προκειμένου διατηρήσει υπό οιεσδήποτε προϋποθέσεις, λόγω και γεωπολιτικών εντάσεων τελευταίας τριετίας, ενεργειακή του αυτάρκεια Πέραν αυτού, η εισαγωγή φόρου άνθρακα, στη βάση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», τέθηκε σε εφαρμογή, από την 15.1.2024. Όπως δε επισημαίνουν εδώ ειδικοί αποφέρει έσοδα της τάξεως των 230 εκ. ισραηλινών σέκελ, κατ’ έτος και συνολικά 2 δισ. από τη θέση του σε ισχύ ως το 2030, δεδομένου ότι προβλέπεται να αυξηθεί. Γ. Στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου Το Ισραήλ διατηρεί ισχυρά στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα, ευθυγραμμισμένα με τις συστάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για αποθήκευση καυσίμων για τουλάχιστον τρεις μήνες. Όσον αφορά το διυλιστήριο Bazan στη Χάιφα, το οποίο είχε πληγεί δύο φορές κατά τον πόλεμο 12 ημέρων, παρελθόντα Ιούνιο, υπέστη μικρές ζημιές από θραύσματα αναχαίτισης πυραύλων στα τέλη Μαρτίου τ.έ., με τις υλικές ζημιές και τις απώλειες κερδών να αναμένονται αμελητέες, όπως μεταδίδεται σε εδώ τύπο. Ωστόσο, το Ισραήλ δεν είναι παραγωγός πετρελαίου με συμβατικό τρόπο και παραμένει εξαρτημένο από εισαγόμενο αργό πετρέλαιο για μεταφορές και ραφινάρισμα, με περίπου το 1/3 να εισάγεται στη χώρα μέσω του αγωγού Mπακού – Τσεϊχάν. Δ. Επιπτώσεις κλεισίματος Στενών του Ορμούζ Παρά την αναταραχή στην αγορά πετρελαίου και το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, οι ειδικοί στον τομέα της ενέργειας αναφέρουν ότι το Ισραήλ δεν αντιμετωπίζει επί του παρόντος ελλείψεις αργού πετρελαίου ή προϊόντων πετρελαίου. Ωστόσο, οι καταναλωτές σύντομα θα νιώσουν την πίεση στην τιμή της αντλίας. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι τιμές της βενζίνης θα αυξηθούν κατά 1 NIS (0,29 € ανά λίτρο τον επόμενο μήνα, ενώ, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, το ι/Υπουργείο Οικονομικών φέρεται να εξετάζει μείωση του φόρου καυσίμων κατά 0,5 NIS ανά λίτρο για να αποτρέψει τις τιμές από το να ξεπεράσουν το όριο των 8 NIS ανά λίτρο (2,29 €). Ενδεικτικά δε αναφέρεται ότι ενεργειακό κόστος για πραγματοποίηση μιας πτήσης μετ' επιστροφής μαχητικού προς το Ιράν καταναλώνει 12.000 έως 24.000 λίτρα καυσίμου αεριωθούμενων — ισοδύναμη με την κατανάλωση καυσίμου μιας ή δύο δεκαετιών για τον μέσο οδηγό αυτοκινήτου, εκτοξεύοντας ενεργειακό κόστος που πόλεμος επιφέρει. |
 |
 |
 |
 |
 |
 |